سديد الدين محمد غزنوى

مقدمه 65

مقامات ژنده پيل ( فارسى )

درگذشته است . مؤلف شدّ الازار وى را در زمرهء معلمان مولانا معين الدين احمد بن ابى الخير صاحب كتاب شيرازنامه ذكر كرده است « 1 » . علامهء قزوينى در حاشيه مىنويسد كه راجع به اين شيخ قطب الدين خبرى و اطلاعى در كتابى ديگر نيافته است . در تاريخ‌نامهء هرات ، سخن از مردى بنام خواجه قطب الدين جامى رفته كه در سال 720 هجرى نزد ملك غياث الدين براى شاهزادهء مقصرى شفاعت كرده است « 2 » . استاد سعيد نفيسى نيز در مقدمهء خويش بر كليات قاسم انوار در شمار هم‌عهدان شاعر خواجه قطب الدين ابو الفضل يحيى جامى را نام مىبرند كه از اهل جام و متولد نشابور بوده و در سال 740 هجرى در هرات درگذشته است « 3 » . مىتوان قويا احتمال داد كه اين هر سه نام و عنوان در سه كتاب مختلف متعلق به يك شخص است كه عارفى دانشمند و هم در دستگاه پادشاهى از احترام و نفوذ برخوردار بوده است . نفوذ شيخ در هند : نفوذ شيخ احمد بوسيلهء بازماندگانش بهندوستان هم رسيده و در آن سرزمين نيز قرنها وى را اعتبارى كامل بخشيده است . از جهت تاريخى هنوز درست روشن نيست كه كى و از چه راه رابطهء خاندان احمد با هندوستان آغاز گرديده . تنها روايت قديم دراين‌باره همان شرح خواندنى و جالب توجهى است كه ابن بطوطه در خصوص شهاب الدين نوشته كه در بالا ياد شد . ولى خويشاوندى شاهان مغولى هند با دودمان احمد از نظر تاريخى بستگى به اين شهاب الدين ندارد ، از محتويات كتاب همايون‌نامه تأليف گلبدن بگم خواهر شاه ناصر الدين همايون و پاره‌اى از اشارات مورخينى مانند ابو الفضل

--> ( 1 ) - شد الازار ، ص 317 . ( 2 ) - تاريخ‌نامهء هرات تأليف سيف بن محمد بن يعقوب هروى ، ص 772 - 773 ، چاپ كلكته 1944 . ( 3 ) - كليات قاسم انوار ، ص 99 مقدمه ، طهران 1237 . عبد الرحمن جامى شرح حال اين مرد را در نفحات الانس آورده است .